
Gebied in Duitsland
Sauerland
Heide op de bergkammen, vakwerk in de dalen en een stuwmeer bij Attendorn.
Uitzicht vanaf de Wilzenberg, Sauerland. Foto: Jörg Braukmann, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Bijgewerkt 16 november 2026 · Bronnen · Zo werken we
Op de Kahler Asten waait de wind over open heide. Beneden liggen dorpen tussen beboste ruggen en weiden. In Winterberg begint het berggevoel al aan de rand van de bebouwing. Bij Attendorn verruil je het uitzicht voor de druipstenen van de Atta-Höhle.
Kies Winterberg of Willingen voor wandelingen over de hogere kammen. Willingen ligt in Hessen, maar hoort toeristisch bij het Sauerland. Schmallenberg past beter bij een verblijf met dorpen en wandelingen als hoofdmoot. Wil je ook de Biggesee en de grot bezoeken, reserveer daar dan samen een aparte dag voor.
Hoe lang: 4 tot 6 dagen
Wat te doen in Sauerland
Begin in het centrum en kies daarna een wandeling richting de bergkam. De Rothaarsteig biedt ook een route vanuit Winterberg naar Schanze.
Loop door het heidelandschap rond de Kahler Asten. Wie langer wil wandelen kan een deel van de Rothaarsteig richting Schanze volgen en vooraf de terugreis regelen.
Gebruik Willingen als vertrekpunt voor een wandeling richting het Rothaarkamgebied. Kies alleen de volledige tocht naar Winterberg als afstand en terugreis bij je dag passen.
Begin op de dam aan de noordkant van de Biggesee en wandel verder langs de oever. Maak hiervan een rustige waterdag naast de bergwandelingen.
Bezoek de druipsteengrot met een rondleiding. Neem een extra laag kleding mee voor het bezoek onder de grond.
Wandel door de kern en gebruik de omgeving voor een dag tussen vakwerkdorpen en heuvels. Kies liever één wandeling dan een reeks korte autoritjes tussen dorpen.
Waar overnachten
Winterberg
Handig voor de Kahler Asten en wandelingen over de Rothaarsteig.
Willingen
Kies dit als je juist vanaf de Hessische kant de hogere kammen wilt verkennen.
Schmallenberg
Een basis voor dorpswandelingen en de heuvels van het Schmallenberger Sauerland.
Eten en drinken
- Knochenschinken: stevige ham voor een broodmaaltijd.
- Atta-Käse: kaas die in de Atta-Höhle rijpt.
- Sauerlands bier: een regionaal glas bij het avondeten.
Zo kom je er
- Rijd vanuit Nederland richting het Ruhrgebied en kies daarna de westelijke toegang die bij je verblijf past. Sauerland Tourismus noemt vanuit het westen de A44 en vervolgens de A46 richting Brilon, of de route richting Olpe.
- Vanuit Amsterdam kun je met ICE en overstappen naar Winterberg of Brilon reizen. Gebruik de officiële planner van NS International of DB voor je vertrekstation en reisdatum, ook voor de laatste aansluiting naar je accommodatie.
- Voor Attendorn reis je regionaal via Finnentrop met de Biggesee Express. Regel bij een lijnwandeling de terugreis voordat je vertrekt, zodat je route niet eindigt bij een gemiste bus.
Tips
Reistip
Combineer grot en meer
Zet de Atta-Höhle en de Biggesee op dezelfde dag. Bewaar de Kahler Asten en Willingen voor dagen aan de oostkant.
Let op
Een kamwandeling is geen dorpsrondje
De Rothaarsteig loopt over langere afstanden door heuvelachtig terrein. Kies een passend deeltraject en neem weerbestendige kleding mee.
Veelgestelde vragen
Hoeveel dagen heb je nodig voor Sauerland?
4 tot 6 dagen
Wat moet je zien in Sauerland?
Hoogtepunten zijn Winterberg, Kahler Asten en Rothaarsteig, Willingen en Biggesee bij de Biggedamm. Begin in het centrum en kies daarna een wandeling richting de bergkam. De Rothaarsteig biedt ook een route vanuit Winterberg naar Schanze.
Lees verder: Wat te doen →Waar overnacht je het best in Sauerland?
Winterberg: Handig voor de Kahler Asten en wandelingen over de Rothaarsteig. Willingen: Kies dit als je juist vanaf de Hessische kant de hogere kammen wilt verkennen.
Lees verder: Waar overnachten →Hoe kom je in Sauerland?
Rijd vanuit Nederland richting het Ruhrgebied en kies daarna de westelijke toegang die bij je verblijf past. Sauerland Tourismus noemt vanuit het westen de A44 en vervolgens de A46 richting Brilon, of de route richting Olpe. Vanuit Amsterdam kun je met ICE en overstappen naar Winterberg of Brilon reizen. Gebruik de officiële planner van NS International of DB voor je vertrekstation en reisdatum, ook voor de laatste aansluiting naar je accommodatie.
Lees verder: Zo kom je er →Tik op een nummer in de lijst of op de kaart om de plek te zien.
Was deze pagina nuttig?
Combineer het Sauerland met
In de buurt, in Duitsland
Vergelijkbare gebieden elders
Lees ook over Duitsland
Lijstjes en reistips waarin Duitsland voorkomt.

4 min lezen
De mooiste roadtrips in Europa
Achttien roadtrips door Europa, van de fjorden van Noorwegen en de ringweg van IJsland tot de Großglockner, de baai van Kotor en de Albanese kust. Met de beste reistijd en hoeveel dagen je nodig hebt.

4 min lezen
Europa zonder vliegen: zestien rondreizen vanuit Nederland
Met trein of ferry naar Zwitserland, Slovenië, Schotland en verder. Zestien rondreizen vanuit Nederland, met logische overstappunten en ruimte voor de heenreis.

3 min lezen
Twaalf wijnstreken waar je graag een paar nachten blijft
Van Kachetië en de Kaapse wijnlanden tot Tikveš en Commandaria: twaalf wijnstreken voor een rondreis met overnachtingen op een domein of tussen de wijngaarden.
Bronnen
132 bronnen
- Reisadvies Duitsland, NederlandWereldwijd
- Gezondheidsadvies Duitsland, GGD Reisvaccinaties
- Deutschlandticket, tarieven en abonnement bij Deutsche Bahn
- Bayern-Ticket, Deutsche Bahn
- Neuschwanstein, officiële toegang en tickets
- Ticketprijzen Hohenschwangau en Neuschwanstein
- Milieuzones in Duitsland, Umweltbundesamt
- Buitenlandse voertuigen en milieustickers, gemeente Berlijn
- Klimaat München, Climates to Travel
- Klimaat Keulen, Climates to Travel
- Met de auto door Duitsland, Duits toerismebureau
- ICE Amsterdam naar Berlijn, NS International
- Treinverbindingen BER en werkzaamheden, Flughafen Berlin Brandenburg
- Registratie Rijksdagkoepel, Deutscher Bundestag
- Museumsinsel, visitBerlin
- Gedenkstätte Berliner Mauer, visitBerlin
- Tempelhofer Feld, visitBerlin
- Landwehrkanal, visitBerlin
- Streetfood in Berlijn, visitBerlin
- Typische Berlijnse gerechten, visitBerlin
- Schwarzwald Tourismus: rondreis Freiburg, Triberg en Titisee
- Schwarzwald Tourismus: middelste Zwarte Woud en Gengenbach
- Schwarzwald Tourismus: Mummelsee en Schwarzwaldhochstraße
- Schwarzwald Tourismus: Feldberg en Schinkenmuseum
- Schwarzwald Tourismus: culinaire route
- Schwarzwald Tourismus: bereikbaarheid
- Schwarzwald Tourismus: KONUS voorwaarden
- NS International: trein naar het Zwarte Woud
- Sauerland Tourismus: bereikbaarheid
- NS International: trein naar Sauerland
- Sauerland Tourismus: Winterberg, Kahler Asten en Rothaarsteig
- Sauerland Tourismus: Willingen en Rothaarsteig
- Sauerland Tourismus: grot, kaas en Biggesee
- Sauerland Tourismus: Schmallenberg
- Sauerland Tourismus: Willingen in Hessen
- Sauerland Tourismus: streekkeuken
- Eifel Tourismus: steden, nationaal park, Laacher See en Maare
- Eifel Tourismus: Eifelsteig en routeverloop
- Eifel Tourismus: grensoverschrijdende etappe
- Nordeifel Tourismus: auto, trein en bus
- NS International: trein naar Eifel
- Eifel Tourismus: regionale keuken
- Tourist-Information Bitburger Land: Döppekooche
- Harzer Tourismusverband: bezienswaardigheden en werelderfgoed
- Harzer Tourismusverband: bereikbaarheid en lokaal vervoer
- Deutsche Bahn: verbinding Nederland en Hannover
- Harzer Schmalspurbahnen: Brockenbahn
- Nationalpark Harz: bezoekersregels
- Nationalpark Harz: natuurpaden en Torfhaus
- Harzer Tourismusverband: regionale producten
- Harzer Tourismusverband: Wernigerode en historische spoorwegen
- KölnTourismus: stadswandeling en musea
- Kölner Dom: torenbezoek
- KölnTourismus: Belgisches Viertel
- KölnTourismus: kerstmarkten
- KölnTourismus: brouwerijen en gerechten
- NS International: trein naar Keulen
- KölnTourismus: oevers en brug
- KVB: tram en U-Bahn in Keulen
- Hamburg Tourismus: bezienswaardigheden
- Hamburg Tourismus: toegankelijke stadsplekken
- Elbphilharmonie: Plaza-tickets
- Hamburg Tourismus: Fischmarkt
- Hamburg Tourismus: lokale keuken
- NS International: Hamburg
- Miniatur Wunderland: bezoek
- HVV: openbaar vervoer en reisplanner Hamburg
- Aachen tourist service: monumenten, buurten en thermen
- Aachener Dom: UNESCO en bezoekersinformatie
- Aachen tourist service: Lousbergwandeling
- Aachen tourist service: Ludwig Forum
- Aachen tourist service: lokale keuken
- Arriva: trein naar Aachen
- ASEAG: reisplanner Aken
- Stadt Aachen: Umweltzone en milieusticker
- Trier Tourismus: monumenten en Karl-Marx-Haus
- Trier Tourismus: centrumwandeling en Konstantinbasilika
- Trier Tourismus: Zurlauben en Moezel
- Trier Tourismus: eten, wijn en Olewig
- GDKE: Kaiserthermen
- Deutsche Bahn: treinverbinding Trier en Amsterdam
- Stadtwerke Trier: stadsbusdienstregelingen
- Trier Tourismus: auto, Eifelroute en milieusticker
- Schloss Heidelberg: prijzen
- Schloss Heidelberg: het Große Fass
- Schloss Heidelberg: bezoekersinformatie
- Bergbahn Heidelberg: geschiedenis
- Bergbahn Heidelberg: tarieven
- Stad Heidelberg: de Altstadt
- Universiteit Heidelberg: Studentenkarzer
- Weisse Flotte: Green-City-Tour
- VRN: HeidelbergCARD
- Leipzig Tourismus: brochure 2026
- Leipzig Tourismus: historische plekken
- Leipzig Tourismus: Völkerschlachtdenkmal
- Stadtgeschichtliches Museum: Völkerschlachtdenkmal
- Leipzig Tourismus: Bach-Museum
- Haus der Geschichte: Zeitgeschichtliches Forum
- Leipzig Tourismus: bezienswaardigheden
- Leipzig Tourismus: tien redenen voor Leipzig
- Leipzig Tourismus: Panometer
- NS International: trein naar Leipzig
- Deutsche Bahn: Berlijn–Leipzig
- Leipzig Tourismus: Leipzig Card
- Frauenkirche Dresden: de herbouw
- Frauenkirche Dresden: koepelbeklimming
- Stad Dresden: de Zwinger
- Staatliche Kunstsammlungen: Sixtijnse Madonna
- Stad Dresden: top tien
- Staatliche Kunstsammlungen: Historisches Grünes Gewölbe
- Staatliche Kunstsammlungen: tijdsloten
- Semperoper: Highlightführung
- Stad Dresden: Stallhof en Fürstenzug
- Stad Dresden: raderstoomboten
- Sächsische Schweiz: bereikbaarheid
- NS International: trein naar Dresden
- Deutsche Bahn: trein naar Dresden
- Bodensee Tourismus: feiten en cijfers
- Insel Mainau: prijzen
- Bodensee Tourismus: Lindau
- Bodensee Tourismus: Burg Meersburg
- Konstanz: de Imperia
- Bodensee Tourismus: Konstanz
- Bodensee Tourismus: hoogtepunten
- Bodensee Tourismus: paalwoningen
- Bodensee Tourismus: route langs de hoogtepunten
- Bodensee Tourismus: Zeppelin Museum
- Bodensee Tourismus: de Pfänder
- Pfänderbahn: prijzen
- Bodensee Tourismus: 80 jaar Bregenzer Festspiele
- BODENSEE TICKET
- Stadtwerke Konstanz: de veerboot
